गुलाफी सुट - राजेन्द्र पराजुली

काठमाडौ, आश्विन १८ -

शङ्करकुमारलाई नयाँ सुट लगाउन मन लाग्यो ।

घरमा उसका आधा दर्जनभन्दा बढी सुट छन् । तर ती त्यति मन पर्दैनन् उसलाई । कृष्ण टेलर्समा झुन्डाइएको गुलाफी रङको सुटमा उसको मन गएको छ ।

संविधानसभाको प्रत्यक्षतर्फको निर्वाचनको ऊ एक उम्मेदवार । पार्टीको जिल्ला अध्यक्षका साथै केन्द्रीयस्तरको नेता पनि । पार्टी- क्रान्तिकारी । बल्लतल्ल निर्वाचन सकारेको हो उसको पार्टीले ।
चुनाव आउन एक महिना पाँच दिनमात्रै बाँकी छ । जिल्लास्थित पार्टी कार्यालयअगाडिको टेलर्समा झुन्ड्याइएको गुलाफी रङको सुटमा उसको आँखा गएको पनि एक हप्ताभन्दा बढी भइसकेको छ । सधैँ पार्टी कार्यालय जाँदा उसले सुट हेर्छ । तर केही बोल्दैन । मोलमालाई पनि गर्दैन । नबोलेको पैसा नभएरचाहिँ होइन ।

'त्यस्तो सुट बुर्जुवा पार्टीका बुर्जुवा नेताले मात्रै लाउँछन्, सर्वहाराले होइन' ऊ आफ्ना वरिपरि रहेका कार्यकर्तालाई भन्छ र झलक्क सोही सुटको सम्झना गर्छ ।

साँझ पाँच बजे मिटिङ डाकिएको कुनै एक दिन शङ्करकुमार तीन बजे नै पार्टी कार्यालय अघिल्तिर गएर उभियो ।

त्यस दिन ऊ एक्लै थियो । ऊ प्रायः चार-पाँचजना कार्यकर्ता साथमा नलिई हिँड्दैन । तर त्यो दिन नितान्त एक्लै थियो ।

केहीबेर उसले कृष्ण टेलर्सको बाहिरबाटै गुलाफी सुट हेर्‍यो । अलि नजिक गयो, हेर्‍यो त्यही सुट । नजिकबाट हेर्दा त्यो सुट झनै मन पर्‍यो उसलाई । उसले मन थाम्न सकेन । स्वाट्टै पस्यो कृष्ण टेलर्सभित्र ।

टेलर्सको भित्रपट्टकिो भित्तामा कम्युनिस्ट पार्टीको झन्डा टाँगिएको थियो । शङ्करकुमार मख्ख पर्‍यो, आफ्नो विचारको झन्डा त्यहाँ देखेर । एकजना दलितलाई आफ्नो मतदाता बनाउन सकिएकोमा ऊ झनै खुसी थियो ।

कृष्ण टेलर्समा झुन्ड्याइएको झन्डा नयाँ त थियो नै साथमा कलात्मक पनि । झन्डापट्ट िफर्किएर शङ्करकुमारले मुठ्ठी दह्रो पार्‍यो र हात उचाल्यो ।

झन्डामा अङ्कित हँसिया-हथौडामा सिल्कको कपडा प्रयोग गरिएको थियो । त्यो निकै चम्किलो र आकर्षक देखिएको थियो । त्यो हँसियाले अहिले नै घाँस काट्ला वा त्यो घनले यत्ति नै खेर ढुङ्गा फुटाउलाजस्तो देखिन्थ्यो ।

'जदौ कृष्ण दाइ,' टेलर्सभित्र पस्दै शङ्करकुमारले भन्यो ।

अचानक नेता शङ्करकुमारलाई आफ्नो पसलमा देखेर कृष्ण परियार छक्क पर्‍यो ।

'अब भने काठमाडौँमा टेलर्स खोल्ने सपना पूरा हुने भो,' उसले सोच्यो । राजधानी पस्न पाए ठूलै उन्नति हुने उसको बुझाइ छ । उसले 'राजधानी सपना' साँचेको पाँच वर्ष भइसकेको छ । र, आफ्नो सपनाको सारथि शङ्करकुमार र उसको पार्टीलाई देखेको छ ।

'नमस्कार हजुर के सेवा गरौँ ?' कृष्णले भन्यो ।

'तपाईं कृष्ण दाइ, म तपाईंको शङ्कर भाइ । केको हजुर र सेवा नि ! यो त बुर्जुवा पुँजीवादीहरूको भाषा हो,' शङ्करकुमारले भन्यो, 'हाम्रो पार्टी भनेको दलितहरूको साथ सहयोगमा टिकेको पार्टी हो । हामी तपाईंहरूलाई सदा सम्मान गर्छौं ।'

कृष्णले उसको कुरा कति बुझ्यो वा पटक्कै बुझेन भन्न सकिन्न । तर उसले बुझेजसरी टाउको भने हल्लायो । र, देशको चर्चित नेताले आफूलाई दाइ भनेको सुनेर ऊ निकै प्रफुल्ल भयो । यसअघि शङ्करकुमार उसलाई 'कृष्णजी' भन्थ्यो । त्यो टेलर्सबाट उसले थुप्रै लुगा लिइसकेको छ । राजधानीमा टेलर्स खोल्न सहयोग गर्ने आश्वासन दिएर ।

'यो तपाइर्ंले मलाई गरेको सहयोग होइन कृष्णजी सिङ्गो क्रान्तिकारी अभियानलाई गरेको हो,' कपडा लिँदा ऊ भन्ने गथ्र्यो ।

कृष्णले पार्टी कार्यालयमा राख्न भनेर दर्जनौँ झन्डा पनि दिइसकेको छ । पार्टीको झन्डा बनाउँदा सधैँ राम्रो कपडा हाल्छ कृष्ण । निर्वाचनताका पार्टीको चुनावचिह्न अङ्कित झन्डा पनि प्रायः उसैले बनाइदिने गरेको छ ।

उसलाई जसरी हुन्छ काठमाडौँमा टेलर्स खोल्नु छ । उसको जिन्दगीको एउटामात्रै सपना काठमाडौँमा 'कृष्ण टेलर्स' खोल्नु रहेको छ ।

'कृष्ण दाइ तपाईंले यो हाम्रो झन्डा कति राम्ररी बनाउनु भएको ! तपाईंको यो प्रतिभाको पार्टीले उचित कदर गर्नेछ,' उसले भन्यो, 'यसपल्ट निर्वाचनमा हाम्रो पार्टीले बहुमत ल्याउने पक्का छ, त्यसपछि तपाईंजस्ता सर्वहारा र दलितका खुसीका दिन सुरु हुनेछन् । संविधान पनि तपाईंहरूकै पक्षमा बन्नेछ ।'

उसले कुरा झन्डा र पार्टीको गरिरहे पनि ध्यान भने गुलाफी सुटमै थियो । ऊ एकपटक झन्डामा आँखा लगाउँथ्यो, पाँचपटक सुटमा ।

अब भने उसले आफूलाई सम्हाल्न सकेन । र, सुमसुम्याउन थाल्यो सुट । ओल्टाइपल्टाइ गर्न थाल्यो ।

'भित्री पनि कत्ति राम्रो हालेको कृष्ण दाइ यसमा ?'

'तपाईंलाई मन परेको हो शङ्कर भाइ यो सुट ?' कृष्णले सोध्यो । देशको ठूलो नेतालाई पहिलोपल्ट 'भाइ' भन्दा उसलाई कताकता अप्ठेरो पनि लाग्यो ।

'हजुरलाई मन परेको हो सुट ?' उसले आफ्नो अप्ठेरो हटाउँदै पुनः सोध्यो ।

'कृष्ण दाइ अब हजुर होइन भाइ भन्नोस् भाइ,' शङ्करकुमारले थप्यो, 'मन परेको त हो नि तर...!'

'लगाउनुस् शङ्कर भाइ मेरोतर्फबाट उपहार भो,' कृष्णले भन्यो, 'तर तपाईंको पार्टीले निर्वाचन जितेपछि मेरो टेलर्स राजधानीमा खोल्न मद्दत गर्नुपर्छ ।'

'कुनचाहिँ ठूलो कुरो भो र त्यो, तपाईं ढुक्क भए हुन्छ,' शङ्करकुमारले भन्यो, 'कुनै बैङ्कबाट ऋण पनि मिलाइदिउँला ।'

झुन्डाइरहेको ठाउँबाट शङ्करकुमारले आफैं सुट निकाल्यो र आफ्नो शरीरमा हुल्न थाल्यो ।

'ए कृष्ण दाइ, मेरै लागि तयार पारिदिएको त होइन भन्या यो सुट ? ल हेर्नुस् त रसाएजस्तो छैन त मलाई ! ठ्याक्कै फिट,' शङ्करकुमारले हत्तपत्त सुट लगाउँदै भन्यो ।

'ल भन्नुस् कति दिउँ ?' उसले खल्तीमा हात लगेजस्तो गरी सुटको भाउ सोध्यो ।

'पैसा पर्दैन शङ्कर भाइ, बस् राजधानीमा टेलर्स खोल्न मद्दत गरिदिनुस् म यस्ता सुट अरू पनि दिन सक्छु तपाईंलाई,' कृष्णले विश्वासका साथ भन्यो, 'पार्टीको झन्डा र निर्वाचन चिह्न पनि मै बनाइदिउँला ।'

कृष्णले उपहार दियो सुट शङ्करकुमारलाई । एक पैसा पनि लिएन ।



चुनाव आयो ।

कृष्ण परियारले भोट शङ्करकुमारलाई नै दियो । आफूले भनेको मान्नेलाई पनि उसैलाई मत हाल्न अनुरोध गर्‍यो ।

मत गणना भयो ।

शङ्करकुमारले अत्यधिक मतले चुनाव जित्यो । प्रतिद्वन्द्वी नेपाली काङ्ग्रेसको उम्मेदवार नराम्ररी पराजित भयो । शङ्करकुमारकै पार्टीले स्पष्ट बहुमत ल्यायो ।

पुरानो सरकार हट्यो ।

नयाँ सरकार बन्यो ।

शङ्करकुमार मन्त्री भयो । वनमन्त्री । राष्ट्रपति भवनमा शपथ लिइरहेको टेलिभिजनले देखायो ।

शपथ लिँदा शङ्करकुमारले त्यही गुलाफी सुट लगाएको थियो । उसैले उपहार दिएको सुट ।

उसको पार्टीले दौरा-सुरुवाल बहिष्कार गरेको छ ।

कृष्ण परियारको भुइँमा खुट्टै भएन ।

'अब कस्सो नखोलिएला काठमाडौँमा टेलर्स,' उसको विश्वास चुलियो ।

काठमाडौँ जाने रात्रिबसको टिकट काट्यो कृष्णले । उसको परिवारमा उत्साह छायो ।

नयाँ बसपार्कमा बिहानै झिसमिसेमै उत्रियो ऊ । आठ-दसपटक राजधानी टेकिसकेको कृष्णलाई यसपटक यो ठाउँ नौलो लाग्यो । चार वर्षपछि आएको छ ऊ काठमाडौँ । एकाबिहानै मान्छेको भीड देखेर भने ऊ छक्क पर्‍यो ।

माइक्रो चढ्यो र पुग्यो कृष्ण परियार मन्त्रीनिवास ।

'म मन्त्री शङ्करकुमारलाई भेट्न आएको,' उसले ढोकामा पहरा दिइरहेका सुरक्षाकर्मीसँग भन्यो । सुरक्षाकर्मी कुनै पुस्तक पढिरहेको थियो । उसले पुस्तकबाट ध्यान हटायो । नाम 'कृष्ण परियार' घर 'गोरखा' लेखिएको एउटा कागजको चिर्कटोमा टिपेर भित्र पुर्‍याइदियो । फर्केर पुनः किताब पल्टाउन थाल्यो ।

दुई घन्टा...., चार घन्टा....! उसलाई भित्रबाट कसैले बोलाएन । यसबीचमा उसले धेरैपटक सुरक्षाकर्मीलाई सोधिसकेको थियो । तर भित्रबाट अनुमति नआई पठाउन नमिल्ने ऊ बताइरहेको थियो ।

'मेरो नाम भित्रै पुगेन कि क्या हो,' सुरक्षाकर्मीसँग ऊ कड्कियो,

'शङ्करकुमार मेरो भाइ हो, मैले किन भेट्न नपाउने ? तुरुन्तै मिलाइदिनुस् ।'

'भाइ...' सुरक्षाकर्मी फिस्स हाँस्यो । र, खैनी मुखमा राख्दै पिच्च थुक्यो सडकमा । आफूले बोकिरहेको बन्दुक अर्को हातमा सार्‍यो ।

'अस्ति शपथ लिँदा उहाँले लगाएको सुट मैले नै उपहार दिएको हो,' कृष्णले विश्वास दिलाउने प्रयत्न गर्‍यो, 'गुलाफी रङको ।'

त्यति नै खेर एउटा कालो कार झन्डा हल्लाउँदै बाहिर निस्क्यो बिस्तारै । कारभित्रको मान्छे देखेर कृष्ण चिच्यायो ।

'जदौ शङ्कर भाइ...।'

तर शङ्करकुमारले चिनेन उसलाई ।

'म कृष्ण परियार दाइ क्या ! तपाईंले नै भाइ भन्नु भनेको होइन ?'

अझै पनि चिनेन शङ्करकुमारले.......।

कार रोकियो । आधा खुलेको कारको सिसा पूरा खुल्यो ।

'ए शङ्कर भाइ लौ हेर्नुस् त यी पुलिस भाइले मलाई भित्र पस्न नदिएर चार घन्टा यहीँ रोकिदिए,' कृष्णले एकै श्वासमा भन्यो ।

मन्त्री शङ्करकुमारले एकपटक कृष्ण परियारको अनुहार हेर्‍यो ।



'को कृष्ण ? मैले त पटक्कै चिनिनँ । यसअघि हाम्रो कतै भेट भएको थियो ? तपाईं कहाँबाट आएको ? मेरो जिल्ला हो ? गोरखा ? अब हेर्नोस् यहाँ विभिन्न काम लिएर कृष्ण, हरि, राधा, श्याम कत्ति आउँछन् कत्ति,' उसले सुरक्षाकर्मीलाई इसारा गर्दै भन्यो, 'अलि दिमाग ठीक छैन कि क्या हो ! भाइ पो भन्छ त !'

शङ्करकुमार त्यसबेला पनि गुलाफी रङकै सुटमा थियो ।

पछिल्लो वाक्य 'अलि दिमाग ठीक छैन कि क्या हो ! भाइ पो भन्छ त !' सुनेर रन्थनिएको थियो कृष्ण । तर पनि थप्यो, 'यो सुट तपाईंले खुब मन पराएकाले मैले नै उपहार दिएको हैन भन्या शङ्कर भाइ ?'

त्यसपछि भने कारको सिसा पूरै लाग्यो । र, हुँइँकियो कार बेतोडले ।

कृष्णलाई आफ्नै अघिल्तिर भएका सबै घटना सपनाजस्ता लागिरहेका थिए । उसलाई रिङ्गटा लाग्यो । ऊ त्यही सडकको छेउमा थुचुक्क बस्यो । आँखा चिम्लियो ।

सुरक्षाकर्मीले बोतलमा पानी दिँदै भन्यो, 'सपना बाँड्नु त यिनको जागिर नै हो नि कृष्ण दाइ । तिनले बाँडेको सपनामा हिँड्ने हामी नै मूर्ख हौँ त ! आफूले देखेको सपना आफैं पो पूरा गर्नुपर्छ त !'

कृष्णलाई सुरक्षाकर्मीको पछिल्लो वाक्यले भित्रसम्म छोयो, 'आफूले देखेको सपना आफैं पो पूरा गर्नुपर्छ त !' उसले एक बोतल पानी पूरै पियो ।

ऊ बसपार्क फर्कियो । घर र्फकने टिकट काट्यो ।

बसमा रातभरि उसले अर्को एउटा सपना देख्यो ।

आफ्नो टेलर्सलाई ठूलो पार्ने । थप कपडा राख्ने, कामदार राख्ने । लगानी थप्ने । राजधानीमा टेलर्स खोल्ने सपना कहिल्यै नदेख्ने । राजनीतिक नेताहरूलाई कपडा उपहार कहिल्यै नदिने । पार्टीको झन्डा, चुनावचिह्न सित्तैमा नबनाउने ।

घर फर्केपछि ।

टेलर्समा रहेको झन्डाले आफूलाई गिज्याइरहेको जस्तो लाग्यो उसलाई । शङ्करकुमारले आफूलाई गरेको दुव्र्यवहार ताजा भएर आयो ।

उसले सम्झ्यो, आफूले लगाएको कट्टु निकै मैलो र गन्हाउने भएको थियो । ठाउँठाउँमा प्वाल पनि परेका थिए त्यसमा ।

'कस्तो फोहोर कट्टु लगाएको ? फेर्नु पर्दैन !' केही दिनअघि कृष्णलाई उसकी श्रीमतीले भनेकी थिई ।

कृष्णले भित्तोबाट झन्डा निकाल्यो ।

साभार : कान्तिपुर / २०७० आश्विन